Bệnh sởi Đức (Rubella) là một bệnh truyền nhiễm do virus gây ra, thường gặp ở cả trẻ em và người lớn. Dù đa số trường hợp có diễn tiến nhẹ, Rubella vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ nghiêm trọng, đặc biệt đối với phụ nữ mang thai do có thể gây dị tật bẩm sinh cho thai nhi. Nhận biết sớm và phòng ngừa đúng cách giúp bảo vệ bạn, gia đình và cả cộng đồng.
Bệnh sởi Đức (Rubella) là gì?
Bệnh sởi Đức, hay còn gọi là Rubella, “bệnh sởi 3 ngày”, là bệnh truyền nhiễm cấp tính do một loại virus thuộc họ Matonaviridae (trước đây phân loại trong họ Togaviridae) gây ra. Phát ban là dấu hiệu đặc trưng của Rubella, thường chỉ kéo dài khoảng 3 ngày trước khi mờ dần và biến mất. Chính đặc điểm này đã khiến bệnh được nhiều người gọi là “bệnh sởi 3 ngày”. Bệnh có thể gặp ở cả trẻ em và người lớn, lây chủ yếu qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần.
Khác với bệnh sởi thông thường (Rubeola) do virus sởi gây ra, Rubella thường có biểu hiện nhẹ hơn với sốt nhẹ, phát ban hồng nhạt và nổi hạch vùng sau tai, sau gáy. Trong khi bệnh sởi Rubeola dễ gây sốt cao, viêm đường hô hấp và nhiều biến chứng nặng như viêm phổi hoặc viêm não, bệnh sởi Đức lại đặc biệt đáng lo ngại ở phụ nữ mang thai do có nguy cơ gây hội chứng Rubella bẩm sinh cho thai nhi.
Mặc dù đa số trường hợp Rubella có thể tự hồi phục sau vài ngày, việc nhận biết sớm bệnh và chủ động phòng ngừa vẫn rất quan trọng nhằm hạn chế nguy cơ lây lan trong cộng đồng và bảo vệ những nhóm đối tượng có nguy cơ cao.
Hình ảnh phát ban đặc trưng của Rubella
Nguyên nhân gây bệnh
Rubella do virus Rubella gây ra - một loại virus ARN hiện được phân loại trong họ Matonaviridae. Virus Rubella lây từ người sang người và dễ bùng phát thành dịch tại các khu vực đông dân có tỷ lệ tiêm phòng thấp.
Sau khi xâm nhập vào cơ thể qua niêm mạc đường hô hấp, virus sẽ nhân lên tại vùng hầu họng và các hạch bạch huyết lân cận trước khi đi vào máu. Quá trình phát tán virus trong máu là cơ chế khiến người bệnh xuất hiện các triệu chứng đặc trưng như sốt nhẹ, nổi hạch và phát ban trên da.
Nguồn lây chủ yếu đến từ người đang mắc bệnh hoặc người mang virus nhưng chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng. Virus có thể lây truyền qua nhiều con đường khác nhau, phổ biến nhất gồm:
- Qua đường hô hấp: Người khỏe mạnh có thể hít phải các giọt bắn chứa virus khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện ở khoảng cách gần.
- Qua tiếp xúc gần: Việc tiếp xúc với dịch tiết từ mũi, họng hoặc dùng chung vật dụng cá nhân với người nhiễm bệnh cũng làm tăng nguy cơ lây nhiễm.
- Từ mẹ sang thai nhi: Phụ nữ mang thai nhiễm Rubella có thể truyền virus qua nhau thai. Đây là con đường lây truyền đặc biệt nguy hiểm vì có nguy cơ gây hội chứng Rubella bẩm sinh và nhiều dị tật nghiêm trọng cho thai nhi.
Nguy cơ mắc bệnh thường cao hơn ở những người chưa được tiêm vắc xin đầy đủ, chưa từng có miễn dịch với Rubella hoặc thường xuyên sinh hoạt trong môi trường đông người, kém thông thoáng và khó kiểm soát nguồn lây.
Virus Rubella lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp và tiếp xúc với dịch tiết chứa virus
Dấu hiệu nhận biết
Các triệu chứng của Rubella thường xuất hiện sau khoảng 14 - 21 ngày kể từ khi tiếp xúc với virus và thường kéo dài khoảng 1 - 5 ngày. So với bệnh sởi Rubeola, biểu hiện của Rubella thường nhẹ hơn và dễ bị nhầm với sốt phát ban thông thường.
Dấu hiệu điển hình nhất là phát ban hồng nhạt xuất hiện từ vùng mặt rồi lan xuống thân mình và tứ chi. Ở trẻ nhỏ, phát ban thường là triệu chứng đầu tiên, trong khi ở trẻ lớn và người trưởng thành, ban có thể xuất hiện sau vài ngày kể từ khi khởi phát các triệu chứng toàn thân. Ngoài phát ban, người mắc Rubella còn có thể xuất hiện nhiều biểu hiện khác liên quan đến toàn thân, hạch bạch huyết và đường hô hấp như:
- Sốt nhẹ đến sốt vừa: Người bệnh thường sốt khoảng 37,5 - 38,5°C, kèm cảm giác mệt mỏi, đau đầu và khó chịu toàn thân. So với bệnh sởi Rubeola, tình trạng sốt trong Rubella thường không quá cao và ít kéo dài hơn.
- Nổi hạch sau tai, sau gáy: Đây là dấu hiệu khá đặc trưng của Rubella. Hạch thường sưng nhẹ, có thể đau khi chạm vào và xuất hiện trước hoặc cùng thời điểm phát ban.
- Đau họng, chảy mũi nhẹ: Một số trường hợp có biểu hiện giống cảm lạnh như đau rát họng, nghẹt mũi hoặc chảy mũi nhẹ do virus ảnh hưởng đến đường hô hấp trên.
- Đỏ mắt nhẹ: Người bệnh có thể bị đỏ kết mạc mắt hoặc cảm giác cộm, khó chịu ở mắt nhưng thường không nghiêm trọng như ở bệnh sởi thông thường.
- Đau nhức khớp: Triệu chứng này gặp nhiều hơn ở người lớn, đặc biệt là phụ nữ. Các khớp cổ tay, ngón tay hoặc đầu gối có thể đau nhức, cứng khớp tạm thời trong vài ngày.
- Triệu chứng mờ nhạt: Một số người nhiễm virus gần như không có biểu hiện điển hình nhưng vẫn có khả năng lây truyền bệnh cho người khác, làm tăng nguy cơ lây lan âm thầm trong cộng đồng.
Bệnh sởi Đức có nguy hiểm không?
Phần lớn trường hợp Rubella có diễn tiến nhẹ và có thể tự hồi phục sau vài ngày. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa bệnh hoàn toàn lành tính. Trong một số trường hợp, đặc biệt ở phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ hoặc người có miễn dịch kém, Rubella vẫn có thể gây ra nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe.
Mức độ nguy hiểm của bệnh phụ thuộc vào độ tuổi, thể trạng, khả năng miễn dịch và thời điểm nhiễm virus. Các biến chứng có thể gặp gồm:
1. Viêm khớp và đau khớp kéo dài
Đau khớp là biến chứng khá thường gặp của Rubella ở người lớn, đặc biệt ở phụ nữ. Người bệnh có thể cảm thấy đau, sưng nhẹ hoặc cứng khớp tại cổ tay, ngón tay, đầu gối hoặc cổ chân. Triệu chứng thường xuất hiện cùng thời điểm phát ban hoặc sau khi ban lặn.
Trong đa số trường hợp, tình trạng này chỉ kéo dài vài ngày đến vài tuần rồi cải thiện dần. Tuy nhiên, một số người có thể bị đau khớp kéo dài hơn do phản ứng viêm liên quan đến đáp ứng miễn dịch của cơ thể với virus.
2. Giảm tiểu cầu gây xuất huyết
Virus Rubella ảnh hưởng đến hệ tạo máu, làm giảm số lượng tiểu cầu - đây là cơ chế gây biến chứng xuất huyết. Khi tiểu cầu giảm đáng kể, người bệnh có nguy cơ xuất hiện các biểu hiện xuất huyết như chấm xuất huyết dưới da, bầm tím bất thường, chảy máu cam hoặc chảy máu chân răng.
Biến chứng này tuy không phổ biến, nhưng cần được theo dõi cẩn thận vì trong trường hợp nặng có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết nội tạng hoặc kéo dài thời gian cầm máu.
Rubella có thể làm giảm tiểu cầu và tăng nguy cơ xuất huyết
3. Viêm não và biến chứng thần kinh
Viêm não là biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm của Rubella. Virus Rubella hoặc phản ứng miễn dịch của cơ thể sau nhiễm có thể gây viêm não hoặc viêm màng não - tổn thương hệ thần kinh trung ương hiếm gặp nhưng nguy hiểm. Người bệnh thường xuất hiện các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, sốt cao, co giật, rối loạn ý thức, ngủ gà hoặc hôn mê. Đây là biến chứng cần được cấp cứu và điều trị kịp thời do có nguy cơ để lại di chứng thần kinh lâu dài.
4. Viêm tai giữa, viêm phế quản hoặc viêm phổi
Dù triệu chứng hô hấp của Rubella thường nhẹ hơn sởi Rubeola, virus vẫn có thể làm suy yếu hàng rào bảo vệ đường thở, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây bội nhiễm (nhiễm trùng thứ phát).
Người bệnh, đặc biệt là trẻ nhỏ hoặc người có sức đề kháng kém, có nguy cơ gặp các biến chứng như viêm tai giữa, viêm phế quản hoặc viêm phổi. Các tình trạng này có thể khiến triệu chứng kéo dài hơn, gây ho nhiều, khó thở hoặc suy giảm thể trạng rõ rệt.
5. Hội chứng Rubella bẩm sinh ở thai nhi
Đây là biến chứng nghiêm trọng nhất của Rubella. Nếu phụ nữ mang thai nhiễm virus, đặc biệt trong 3 tháng đầu thai kỳ, virus có thể truyền qua nhau thai và ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hình thành cơ quan của thai nhi.
Hội chứng Rubella bẩm sinh có thể gây nhiều dị tật nặng như dị tật tim bẩm sinh, điếc, đục thủy tinh thể, chậm phát triển trí tuệ hoặc tổn thương thần kinh. Ngoài ra, Rubella trong thai kỳ còn làm tăng nguy cơ sảy thai, thai lưu hoặc sinh non.
Nguy cơ dị tật thay đổi theo từng giai đoạn thai kỳ. Nếu mẹ nhiễm Rubella trong 11 tuần đầu - giai đoạn các cơ quan đang hình thành - nguy cơ dị tật bẩm sinh có thể lên đến hơn 85% (theo WHO). Giai đoạn từ tuần 13 - 16, nguy cơ giảm còn khoảng 15 - 25%, chủ yếu gây điếc bẩm sinh. Sau tuần 20, nguy cơ dị tật nghiêm trọng giảm đáng kể, tuy nhiên nhiễm Rubella vẫn có thể ảnh hưởng đến sự phát triển thần kinh của thai nhi.
Nhiễm Rubella trong thai kỳ có thể gây dị tật bẩm sinh cho thai nhi
Chẩn đoán Rubella như thế nào?
Chẩn đoán Rubella cần dựa trên triệu chứng lâm sàng kết hợp với xét nghiệm cận lâm sàng để xác định chính xác tình trạng nhiễm virus. Các phương pháp thường được sử dụng gồm:
1. Thăm khám lâm sàng
Thăm khám lâm sàng là bước đầu giúp định hướng chẩn đoán Rubella dựa trên các biểu hiện đặc trưng của bệnh. Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng phát ban, mức độ sốt, nổi hạch và các triệu chứng toàn thân kèm theo.
Ban Rubella thường có màu hồng nhạt, xuất hiện đầu tiên ở mặt rồi lan nhanh xuống thân mình và tứ chi. Ngoài phát ban, nổi hạch sau tai, sau gáy hoặc vùng cổ là dấu hiệu khá điển hình giúp gợi ý Rubella. Bác sĩ cũng sẽ khai thác tiền sử tiếp xúc với người mắc bệnh, tình trạng tiêm vắc xin và yếu tố dịch tễ để hỗ trợ định hướng chẩn đoán.
2. Xét nghiệm kháng thể IgM và IgG Rubella
Xét nghiệm huyết thanh học giúp phát hiện kháng thể đặc hiệu chống lại virus Rubella và là phương pháp được sử dụng phổ biến nhất hiện nay.
- Kháng thể IgM Rubella: Thường xuất hiện trong giai đoạn nhiễm cấp, giúp xác định tình trạng nhiễm virus gần đây hoặc đang mắc bệnh. IgM thường tăng sau khi phát ban vài ngày và tồn tại trong một khoảng thời gian nhất định trước khi giảm dần.
- Kháng thể IgG Rubella: Giúp đánh giá khả năng miễn dịch sau tiêm vắc xin hoặc sau khi từng nhiễm Rubella trước đó. Ở phụ nữ chuẩn bị mang thai hoặc đang mang thai, xét nghiệm IgG có vai trò quan trọng trong đánh giá nguy cơ nhiễm virus.
3. Xét nghiệm PCR phát hiện virus
Kỹ thuật PCR giúp phát hiện vật liệu di truyền (RNA) của virus Rubella trong máu hoặc dịch hầu họng - tức là tìm trực tiếp dấu vết của virus thay vì chờ cơ thể sinh kháng thể. Đây là phương pháp có độ nhạy cao, đặc biệt hữu ích trong giai đoạn sớm khi cơ thể chưa tạo đủ kháng thể để phát hiện qua xét nghiệm huyết thanh học.
PCR thường được chỉ định trong các trường hợp cần xác định chính xác tác nhân gây bệnh, nghi ngờ nhiễm Rubella ở phụ nữ mang thai hoặc phục vụ giám sát dịch tễ.
PCR giúp phát hiện trực tiếp vật liệu di truyền của virus Rubella
4. Xét nghiệm nước tiểu
Virus Rubella có thể được đào thải qua nước tiểu trong một số giai đoạn của bệnh. Vì vậy, xét nghiệm nước tiểu có thể được sử dụng để hỗ trợ phát hiện virus thông qua kỹ thuật PCR hoặc nuôi cấy virus trong những trường hợp cần chẩn đoán chuyên sâu.
Phương pháp này thường không phải lựa chọn ưu tiên đầu tay nhưng có giá trị hỗ trợ trong một số tình huống đặc biệt, nhất là khi cần tăng khả năng phát hiện virus.
5. Chẩn đoán phân biệt với các bệnh phát ban khác
Rubella cần được phân biệt với các bệnh gây sốt phát ban như sởi Rubeola, sốt phát ban do virus, sốt xuất huyết hoặc dị ứng da. Việc chẩn đoán phân biệt thường dựa vào đặc điểm phát ban, mức độ sốt, triệu chứng hô hấp, tình trạng nổi hạch và các xét nghiệm như kháng thể IgM/IgG Rubella hoặc PCR phát hiện virus để xác định chính xác nguyên nhân gây bệnh.
Hướng điều trị bệnh
Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với virus Rubella. Phần lớn trường hợp Rubella ở trẻ em và người lớn có diễn tiến nhẹ và thường tự khỏi trong vòng 7 - 10 ngày nếu được nghỉ ngơi, chăm sóc và theo dõi đúng cách. Phát ban thường mờ dần sau 3 ngày, trong khi nổi hạch và mệt mỏi có thể kéo dài thêm vài ngày nữa trước khi hồi phục hoàn toàn.
Nếu được chẩn đoán mắc Rubella, hãy nghỉ ngơi đầy đủ, ăn uống cân đối và uống đủ nước. Đây là nền tảng giúp hệ miễn dịch phục hồi nhanh hơn. Trong trường hợp sốt hoặc đau nhức cơ thể, bác sĩ có thể chỉ định thuốc hạ sốt và giảm đau phù hợp như paracetamol nhằm giúp cải thiện triệu chứng và giảm cảm giác khó chịu.
Ngoài ra, cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường: sốt cao kéo dài, khó thở, đau đầu dữ dội, co giật hoặc rối loạn ý thức. Đây là tín hiệu cần đến cơ sở y tế ngay. Đặc biệt, phụ nữ mang thai nghi ngờ nhiễm Rubella cần được theo dõi chuyên khoa sớm nhằm đánh giá nguy cơ ảnh hưởng đến thai nhi và có hướng quản lý thai kỳ phù hợp.
Cách phòng ngừa bệnh sởi Đức hiệu quả
Tiêm phòng đầy đủ và chủ động hạn chế tiếp xúc với nguồn lây là những biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ mắc Rubella và hạn chế lây lan trong cộng đồng.
1. Tiêm vắc xin Rubella đầy đủ
Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa Rubella hiệu quả và bền vững nhất hiện nay. Vắc xin Rubella thường được sử dụng dưới dạng phối hợp sởi - quai bị - Rubella (MMR), giúp cơ thể tạo kháng thể bảo vệ trước virus, từ đó giảm nguy cơ mắc bệnh và các biến chứng nghiêm trọng liên quan.
Tùy từng nhóm đối tượng, việc tiêm phòng cần được thực hiện theo các khuyến cáo phù hợp:
- Trẻ em: Cần được tiêm đầy đủ theo lịch tiêm chủng để hình thành miễn dịch từ sớm. Tại Việt Nam, vắc xin chứa thành phần Rubella được triển khai trong Chương trình Tiêm chủng Mở rộng với mũi 1 lúc trẻ 9 tháng tuổi và mũi 2 lúc 18 tháng tuổi. Đối với tiêm chủng dịch vụ, một số loại vắc xin MMR có thể được chỉ định từ 12 tháng tuổi theo khuyến cáo của nhà sản xuất.
- Người lớn chưa có miễn dịch: Những người chưa từng tiêm vắc xin, không rõ tiền sử tiêm chủng hoặc chưa từng mắc Rubella nên chủ động tiêm bổ sung để giảm nguy cơ nhiễm bệnh khi tiếp xúc với nguồn lây.
- Phụ nữ chuẩn bị mang thai: Nên xét nghiệm kháng thể Rubella để đánh giá khả năng miễn dịch trước khi có thai. Nếu chưa có miễn dịch, cần tiêm phòng và tránh mang thai ít nhất 1 tháng sau tiêm nhằm giảm nguy cơ hội chứng Rubella bẩm sinh và các dị tật nghiêm trọng ở thai nhi.
- Nhân viên y tế và người thường xuyên tiếp xúc với cộng đồng: Những người làm việc trong môi trường có nguy cơ tiếp xúc với nguồn bệnh cao như cơ sở y tế, trường học hoặc khu tập trung đông người cũng nên đảm bảo đã được tiêm phòng đầy đủ để bảo vệ bản thân và hạn chế lây lan dịch bệnh.
Tiêm vắc xin là biện pháp phòng ngừa Rubella hiệu quả nhất hiện nay
2. Kiểm tra miễn dịch trước khi mang thai
Phụ nữ nên chủ động xét nghiệm kháng thể Rubella trước khi mang thai để xác định cơ thể đã có miễn dịch với virus hay chưa. Xét nghiệm kiểm tra miễn dịch Rubella trước mang thai thường bao gồm định lượng kháng thể IgG Rubella trong máu. Kết quả IgG ≥ 10 IU/mL thường cho thấy cơ thể đã có miễn dịch bảo vệ - tuy nhiên ngưỡng này có thể thay đổi tùy phòng xét nghiệm, bác sĩ sẽ tư vấn cụ thể dựa trên kết quả của bạn. Nếu kết quả âm tính hoặc không đủ ngưỡng bảo vệ, bác sĩ sẽ khuyến cáo tiêm vắc xin MMR và hoãn mang thai ít nhất 1 tháng sau tiêm.
3. Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây
Virus Rubella có thể lây truyền qua đường hô hấp khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc tiếp xúc gần. Vì vậy, cần hạn chế tiếp xúc với người có biểu hiện sốt phát ban hoặc nghi ngờ mắc bệnh, đặc biệt trong giai đoạn có dịch lưu hành.
Người mắc Rubella nên nghỉ ở nhà và hạn chế tiếp xúc với người khác trong ít nhất 7 ngày kể từ khi phát ban - đây là khoảng thời gian lây nhiễm cao nhất theo khuyến cáo của WHO.
4. Giữ vệ sinh cá nhân và đường hô hấp
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng, che miệng khi ho hoặc hắt hơi và đeo khẩu trang khi đến nơi đông người giúp giảm nguy cơ phát tán và tiếp xúc với virus.
Ngoài ra, cần giữ không gian sống thông thoáng, vệ sinh các bề mặt tiếp xúc thường xuyên và tránh dùng chung đồ dùng cá nhân với người nghi mắc bệnh để hạn chế nguy cơ lây nhiễm.
5. Tăng cường sức đề kháng cho cơ thể
Hệ miễn dịch khỏe giúp cơ thể kháng lại virus Rubella và nhiều tác nhân truyền nhiễm khác. Để hỗ trợ sức đề kháng hoạt động ổn định, cần chú ý các biện pháp sau:
- Duy trì chế độ ăn cân đối: Bổ sung đủ vitamin C, kẽm và các vi chất thiết yếu giúp tăng cường hệ miễn dịch - điều đặc biệt quan trọng với phụ nữ chuẩn bị mang thai, nhóm đối tượng cần miễn dịch ổn định trước khi thai kỳ bắt đầu.
- Tăng cường thực phẩm giàu vitamin và khoáng chất: Nên ưu tiên rau xanh đậm, trái cây giàu vitamin C như cam, quýt, ổi, kiwi; thực phẩm giàu kẽm như thịt nạc, hải sản, các loại đậu và hạt để hỗ trợ hoạt động của hệ miễn dịch.
- Uống đủ nước mỗi ngày: Duy trì đủ nước giúp cơ thể ổn định chuyển hóa, hỗ trợ tuần hoàn và tăng hiệu quả hoạt động của các cơ quan miễn dịch.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế căng thẳng: Thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm suy giảm sức đề kháng và khiến cơ thể dễ bị nhiễm bệnh hơn.
- Duy trì vận động thể chất phù hợp: Tập luyện đều đặn với cường độ hợp lý giúp cải thiện tuần hoàn máu, tăng cường thể trạng và hỗ trợ hệ miễn dịch hoạt động hiệu quả hơn.
- Hạn chế thuốc lá và rượu bia: Các chất kích thích có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ miễn dịch và làm tăng nguy cơ mắc các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp.
Kết luận
Rubella dễ bị xem nhẹ, vì ở hầu hết người lớn và trẻ em, bệnh tự khỏi trong vài ngày với triệu chứng không quá nghiêm trọng. Nhưng với phụ nữ mang thai chưa có miễn dịch, đây lại là một trong những mối nguy thầm lặng nhất trong thai kỳ. Phòng ngừa sớm bằng vắc xin và kiểm tra miễn dịch trước mang thai là những bước thiết thực nhất để bảo vệ cả mẹ lẫn thai nhi.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu như sốt nhẹ, phát ban, nổi hạch sau tai hoặc cần kiểm tra miễn dịch Rubella trước mang thai, bạn nên chủ động thăm khám tại Khoa Nội tổng hợp - Bệnh viện Đại học Phenikaa. Tại đây, bác sĩ sẽ đánh giá triệu chứng lâm sàng và tư vấn xét nghiệm phù hợp - kháng thể IgM, IgG Rubella hoặc PCR - nhằm hỗ trợ chẩn đoán chính xác. Với phụ nữ chuẩn bị hoặc đang mang thai, bác sĩ sẽ tư vấn lịch tiêm phòng, đánh giá nguy cơ nhiễm Rubella và hướng dẫn theo dõi thai kỳ theo từng giai đoạn. Liên hệ hotline 1900 2262 để được tư vấn chi tiết và đặt lịch thăm khám cùng bác sĩ chuyên khoa.
